Spirometria

Centrum Medyczne Alergosan
ul. Jabłoniowa 24 B/C, 75-679 Koszalin
www.alergosan.pl
Rejestracja 10.30 -19.00. (pon.-piątek), tel. 94 342 50 91

  • dr n. med. specjalista chorób wewnętrznych i alergologii Zbigniew Sankowski

Badanie spirometryczne polega na mierzeniu określonych objętości wdychanego i wydychanego powietrza z płuc oraz na pomiarach szybkości przepływu powietrza w drogach oddechowych. Spirometria umożliwia m.in. określenie stopnia upośledzenia przepływu w drogach oddechowych oraz pośrednią ocenę nadreaktywności oskrzeli. Badanie spirometryczne umożliwia wykazanie obturacji, jej zmienności i odwracalności, co ma podstawowe znaczenie dla rozpoznawania astmy. Należy jednak podkreślić, że prawidłowe badanie spirometryczne nie wyklucza astmy. Natomiast nieprawidłowe badanie spirometryczne, w którym stwierdza się utrwaloną obturację (upośledzenie przepływu powietrza w oskrzelach) pozwala na rozpoznanie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Prawidłowa spirometria wyklucza rozpoznanie POChP.

Przeciwskazaniami do wykonania badania spirometrycznego są następujące stany chorobowe:

  1. stan po zawale serca (spirometrię można wykonać po miesiącu czasu od zawału serca)

  2. stan po operacji okulistycznej (np. zaćma)

  3. stan po udarze mózgu (w okresie hospitalizacji)

  4. tętniaki grożące pęknięciem

  5. zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe

  6. odma opłucnowa

  7. krwioplucie niejasnego pochodzenia

Do przeciwwskazań względnych należą silny kaszel, silny ból brzucha, nudności, wymioty, arytmia serca, zawroty i bóle głowy, miejscowy ból głowy i twarzy nasilający się przy kontakcie z ustnikiem oraz silna duszność [1].

Wykonuje się dwa rodzaje pomiarów spirometrycznych – spirometrię statyczną, gdzie pomiarów dokonuje się podczas spokojnego, powolnego oddychania oraz spirometrię dynamiczną, wykonywaną podczas natężonych manewrów oddechowych. Podczas spirometrii statycznej można dokonać pomiaru pojemności płuc życiowej (VC), objętości oddechowej (TV), zapasowej objętości wdechowej (IRV), zapasowej objętości oddechowej (ERV), pojemności wdechowej (IC) [2,3].

W praktyce klinicznej posługujemy się najczęściej spirometrią dynamiczną, czyli pomiarem parametrów natężonego wydechu. Badanie spirometrii dynamicznej zawiera wykresy dwóch krzywych – krzywej przepływ-objętość [krzywa FV (flow-volume)] oraz krzywej objętość-czas [krzywa VT (volume-time)]. Krzywa przepływ FV przedstawia zależność przepływu powietrza od objętości wydychanego powietrza podczas intensywnego wydechu. Przepływ gwałtownie rośnie na początku wydechu, osiągając swoją szczytową wartość (PEF -peak expiratory flow), następnie maleje, elektroniczny moduł spirometru rejestruje maksymalny przepływ wydechowy po wydaleniu z płuc 25% powietrza – MEF75 (w płucach pozostaje75% pojemności płuc życiowej), następnie po wydaleniu 50% i 75% powietrza, czyli maksymalne przepływy wydechowe na poziomie 50% i 25% pojemności płuc życiowej (MEF50 i MEF25) – rysunek 1. Wklęsły kształt zstępującego odcinka krzywej FV jest typowy dla obturacji [4]. Krzywa VT (objętość- czas przedstawia zależność wydalanej z płuc objętości powietrza od czasu. Na początku wydechu ilość wydychanego z płuc powietrza gwałtownie rośnie osiągając w krótkim czasie plateau. Z krzywej VT można obliczyć FEV1, im większa obturacja, tym wartość FEV1 jest mniejsza, a krzywa VT przebiega bliżej osi czasu (rysunek 2).

Rysunek 1. Krzywa przepływ objętość (krzywa FV).

Rysunek 2. Krzywa objętość – czas (krzywa VT). FET – czas natężonego wydechu. POChP – przewlekła obturacyjna choroba płuc.

Podstawowym parametrem wskazującym na obturacyjne upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc jest procentowy stosunek FEV1 do FVC (VC) – wskaźnik Tiffeneau (FEV1%FVC lub FEV1%VC). Im większa obturacja, tym pacjent, który jej doświadcza „wypchnie” z płuc w ciągu 1 sekundy natężonego wydechu mniejszą objętość powietrza (wyrażoną jako mały odsetek FVC i/lub VC). Arbitralnie przyjmuje się, że wartość FEV1%FVC < 70%. upoważnia do rozpoznania obturacji. Stosowanie ścisłego kryterium liczbowego (70%) dla wskaźnika FEV1%FVC niesie za sobą ryzyko popełnienia błędu. U osób młodych wartością graniczną FEV1%FVC jest 75%, a u osób starszych – 65%. Wg raportu GINA 2016 obturację u dzieci należy rozpoznawać, jeżeli wartość FEV1%FVC wynosi poniżej 90% [5].

Wyniki badania spirometrycznego zależne są od wzrostu, płci i wieku. Rozpiętość zakresu normy (rozrzut wyników uznawanych za prawidłowe zależy od rozkładu mierzonej wielkości w populacji: im większa zmienność międzyosobnicza – tym szerszy zakres normy. Zalecane jest (lecz rzadko stosowane w praktyce), aby przedstawienie różnicy wartości zmierzonej od normy było wyrażone w odchyleniach standardowych (SD) średniej wartości należnej lub w percentylach. Za dopuszczalny zakres odchyleń wszystkich wskaźników przyjmuje się przedział ± 1,645 SD, co odpowiada przedziałowi od 5 do 95 percentyla. Określenie rozrzutu wartości należnej w procentach średniej wartości należnej nie jest powiązane z rozkładem danej wielkości w populacji, ale powszechnie stosowane w codziennej praktyce klinicznej. Dla wskaźników objętościowych: VC, FVC i FEV1 za dopuszczalny zakres odchyleń od normy przyjmuje się arbitralnie ± 20% wartości należnej (w.n.), co oznacza, że za zakres normy można przyjąć przedział od 80% do 120% w.n. W przypadku wskaźników spirometrycznych dla rozpoznania patologii istotna jest dolna granica zakresu wartości należnych. Dla parametrów MEF25,50,75 dolna granica normy wynosi 60% [6,7].

Piśmiennictwo:

  1. Zielonka T.M. Wskazania i przeciwwskazania do wykonania badań czynnościowych układu oddechowego w „Spirometria dla lekarzy” Górnicki Wydawnictwo Medyczne. Wrocław 2008. ISBN 978-83-61257-12-7.: 27-39.

  2. Liebhart E., Liebhart J. Badanie spirometryczne w astmie oskrzelowej w „Choroby alergiczne i astma” pod red. Małolepszego J. Volumed s.c. 1996: 411 – 425. ISBN 83-85564-51-9.

  3. Lubiński W. Podstawy klinicznej fizjologii oddychania. Metody oceny wentylacji, badanie spirometryczne – istota, wskazania, przeciwwskazania, technika wykonania w „Spirometria” pod red. Gutkowskiego P, Lubińskiego, Zielonki T.M.

  4. Lubiński W. Zasady prawidłowego wykonania i interpretacji badania spirometrycznego. Obturacyjny typ zaburzeń wentylacji w „Spirometria dla lekarzy” Górnicki Wydawnictwo Medyczne. Wrocław 2008. ISBN 978-83-61257-12-7.: 41-58.

  5. Global strategy for asthma management and prevention. Online appendix 2016 update. Global initiative for asthma. http://ginasthma.org/gina-reports/ (dostęp 03.11.2019)

  6. Graca-Ziółkowska B. Spirometria praktycznie – jak wykorzystywać spirometrię w diagnostyce i leczeniu chorób dróg oddechowych? Praktyczny poradnik dla lekarza rodzinnego. Medical Communications Sp. z.o.o. Warszawa 2013.

  7. Mazurek H., Mazurek E. Badania czynnościowe układu oddechowego w rozpoznawaniu i monitorowaniu astmy u dzieci w „Astma dziecięca. Wybrane zagadnienia” pod red. Stelmach I. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007. Wydanie pierwsze: 127-148. ISBN 978 -83-200-3308-3.

Alergologia

Testy skórne punktowe są najbardziej użytecznym i rekomendowanym narzędziem diagnostycznym w alergologii). Testy mogą być wykonywane od wczesnego dzieciństwa (bez dolnego limitu wieku) do późnej starości. Na 7 dni przed wykonaniem testów należy odstawić leki przeciwhistaminowe.

Badanie poziomów alergenowo swoistych IgE w surowicy wykonujemy w celu znalezienia przyczyny alergii. Do wykonania badania wystarczy pobranie bardzo małej ilość krwi – 200 μl (0,2 ml), z żyły lub z palca. Badanie można wykonywać w każdym wieku, w tym u małych dzieci (również u niemowląt), u pacjentów zażywających leki przeciwhistaminowe oraz u kobiet ciężarnych.

Diagnostyka molekularna pozwala z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć sukces immunoterapii swoistej (odczulania). Umożliwia również identyfikację komponent alergenowych odpowiedzialnych za ciężkie reakcje alergiczne, za przetrwałe reakcje alergiczne oraz za reakcje krzyżowe z molekułami należącymi do tych samych rodzin, ale występujących w innych, nawet niespokrewnionych gatunkowo, pokarmach.

Naskórkowe testy płatkowe służą do diagnostyki alergicznego wyprysku kontaktowego. Wykonujemy testy płatkowe z 30 alergenami wchodzącymi w skład Polskiej Serii Podstawowej oraz z 11 metalami wchodzącymi w skład implantów. Testy płatkowe wykonuje się na skórze pleców, a ich odczytu dokonuje się po 48 i 72 godzinach.

W przypadku podejrzenia reakcji alergicznej na środki znieczulenia miejscowego wykonuje się testy punktowe, testy śródskórne ze wzrastającymi stężeniami leku oraz próbę prowokacyjną. Testy skórne mogą być wykonywane tylko z preparatami nie zawierającymi w swoim składzie adrenaliny.

Odczulanie (Immunoterapia swoista) jest jedyną przyczynową metodą leczenia alergii. Polega na podawaniu wrastających stopniowo dawek wyciągu alergenowego (np. z pyłków roślin, roztoczy kurzu domowego) uczulonemu pacjentowi w celu złagodzenia objawów wywołanych przez ekspozycję na dany alergen.

Nasi Specjaliści

Zbigniew Sankowski
dr n. med. Zbigniew Sankowski
alergologia
Maria Jolanta Stanosz-Sankowska
lek. med. Maria Jolanta Stanosz-Sankowska
neurologia, epileptologia
Małgorzata Kowalska
lek. med. Małgorzata Kowalska
reumatologia
Wiesława Krzysztofik-Bogacka
lek. med. Wiesława Krzysztofik-Bogacka
rehabilitacja
Sebastian Wiśniewski
lek. med. Sebastian Wiśniewski
neurologia
Beata Wasilewska
lek. med. Beata Wasilewska
neurologia dziecięca
Lidia Krysztoforska
lek. med. Lidia Krysztoforska
dermatologia
Agnieszka Chreptowicz
lek. med. Agnieszka Chreptowicz
gastrologia
Agata Markowska
Agata Markowska
neurologopeda, trener biofeedback’u oraz tDCS
Agata_Szoldra-Seiler
lek. med. Agata Szołdra-Seiler
laryngologia
Sławomir Janik
dr n. med. Sławomir Janik
neurochirurgia i neurotraumatologia

Pracownia EEG

W Pracowni EEG Centrum Medycznego Alergosan wykonujemy badania EEG u dzieci i u dorosłych w czuwaniu i we śnie. Badania EEG są oceniane przez doświadczonych neurologów posiadających licencje elektroencefalografii i neurofizjologii klinicznej Polskiego Towarzystwa Neurofizjologii Klinicznej.

Neurologopedia

Diagnoza i terapia: afazji i dyzartrii (zaburzeń mowy po uszkodzeniach mózgu), rozwojowych zaburzeń mowy (alalii, ORM), zaburzeń komunikacji w chorobach neurodegeneracyjnych (chorobie Parkinsona, Alzheimera, SLA, SM), dysfagii (zaburzeń połykania).

Biofeedback

Terapia stosowana jest z powodzeniem przy zaburzeniach uwagi, koncentracji, nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD i ADD), problemach szkolnych (dysleksji, dysgrafii), tikach, przewlekłych bólach głowy, migrenach, zaburzeniach snu, stanach lękowych, tremie, depresji, napięciu wewnętrznym i obniżonej samoocenie.

tDSC

tDCS - technika mikropolaryzacji w komórce neuronalnej centralnego układu nerwowego jest stosowana w zaburzeniach nastroju i depresji, nerurorehabilitacji po udarach mózgu, fibromialgii, migrenach, zburzeniach koncentracji, pamięci, uwagi (ADHD i ADD), zaburzeniach pamięci, chorobach neurodegeneracyjnych (chorobie Parkinsona, chorobie Alzheimera), autyzmie i zespole Aspergera, szumach usznych.

Kontakt i rejestracja:

Centrum Medyczne Alergosan
ul. Jabłoniowa 24 B/C
75-679 Koszalin
Rejestracja 10.30 – 19.00
(pon.-piątek)
tel. 94 342 50 91

Dane rejestrowe:

Alergosan sp. z o.o.
ul. Warmińska 5
75-393 Koszalin
KRS: 0000619168
NIP: 6692528096
REGON: 364488212

Copyright © 2020 Alergosan Sp. z o.o. All rights reserved. RODO